PAUL SEESINK ( Dordtse Rotterdammert )

de zin van het leven toont zich in de ander



Noordereiland  Rotterdam

 


"De dynamiek, de chemie, de werklust, het chagrijnige. Ja heerlijk. Lekker kankeren op Feyenoord, het leukste wat er is. En dan tegelijkertijd apetrots zijn als het allemaal wel een keertje lukt. Als alles goed gaat, is het ook niet leuk. We moeten roeien met de riemen die we hebben, dat heb je als je platgebombardeerd bent. De volgende dag moet je puin gaan ruimen en opbouwen. Daar komt onze mentaliteit vandaan. Geen kapsones: Rotterdam doen wat ze moeten doen en dat doen ze hard." 

Martin van Waardenberg in Gers Magazine # 2 - maart 2013

 

"Wer die Vergangenheit nicht kennt, kann die Gegenwart nicht verstehen und die Zukunft nicht gestalten"

Helmut Kohl *1930-†2017, Deutscher Politiker CDU, Budestagsrede 1995-06-01

 


"Het DNA van de stad uit zich vooral in de eigenzinnige manier van doen en denken. De stad gaat zijn eigen gang, stelt zich niet afhankelijk van anderen in Den Haag of Brussel op, maar initieert zelf."
 

Burgemeester Ahmed Aboutaleb *1961, interview De Havenloods dec. 2015

"Rotterdam heeft een goede mix van gewone mensen met een artistiek publiek. Het is er niet zo propperig als in de binnenstad van Amsterdam. Die rauwheid van Rotterdam vind ik mooi."
Ellen ten Damme *1967

 


Rotta, Rotterdam, Roffa of Rotown
De afdamming van de Rotte in 1270 luidde de stichting in van Rotterdam, het vroegere handelsplaatsje Rotta. In 1340 kreeg Rotterdam haar naam en stadsrechten. In straattaal wordt de stad nu 'Roffa' genoemd. Een poppodium-cafe-restaurant in de Maasstad gebruikt de naam Rotown.

Het Noordereiland
Met de aanleg van de Nieuwe Waterweg volgde de geboorte van het Noordereiland
 rond 1872-1874. Het eiland ontstond door het graven van de Noorderhaven, de latere Koningshaven in het eiland Fyenoord (Feyenoord), aan de linkeroever van de Nieuwe Maas, een van de belangrijkste mondingsarmen van de Rijn. Op Fyenoord stond de Admiraliteitsgalg en een pesthuis. Gebleken is dat de plek op Fyenoord die nu Noordereiland is, al vanaf de 8e of 9e eeuw bewoond werd. Rond 1840 werd westelijk van het Zwanegat een sleephelling aangelegd. Daarnaar is mijn 'Sleephellingstraat' vernoemd. Na de vorming van het eiland en het gelijktijdig ontwikkelen van het gebied Feyenoord, werd het eiland bebouwd. In 1870 kwamen al de eerste 640 bewoners in verband met de werkzaamheden op Feyenoord. Er gingen veel inrichtingsplannen vooraf aan de bouw van de eerste huizenblokken en het plantsoen. Er vestigden zich bedrijven zoals in 1883 de N.V. Electriciteitsmaatschappij, systeem 'De Khotinsky' van de Rus Achilles de Kothinsky. De fabriek stond aan de Prins Hendrikkade 35 op de hoek van de De Ruyterstraat en vervaardigde accumulatoren en gloeilampen. De eerste gloeilamp kwam in 1885 in de handel. Behalve het produceren van gloeilampen wilde De Khotinsky de stad aansluiten op het lichtnet, maar de gemeente weigerde de bouw van vier elektriciteitsstations. De Khotinsky vertrok daarna naar Gelnhausen. Het fabriekspand werd toen door drukkerij Hofmans in gebruik genomen.
Behalve De Khotinsky werden ook de kistenfabriek van Van der Lugt, Frans Swarttouw, Hulskamp, Hotel Fritschij en cafe De Zwarte Ruyter gebouwd. In 1878 kwamen de eerste draaibruggen in gebruik die tussen 1926 en 1929 werden vervangen door de huidige spoorbrug 'De Hef' en de Koninginnebrug.

Benauwende dagen
Rond 1900 woonden er al 8700 mensen. In 1940 was dit aantal gegroeid naar 13000 bewoners. Het was het tweede kalenderjaar van de Tweede Wereldoorlog, Het jaar ook van de Nazi-invasie van vrijdag 10 mei om 04:55 uur op het Noordereiland. Op 14 mei was daar het korte, maar grote en hevige bombardement op de stad. Die 13000 eilandbewoners konden tijdens die eerste dagen van de invasie in mei geen kant meer op. Zij hebben doodsangst uitgestaan en benauwende dagen moeten doormaken. Dank zij de aanwezigheid van de Nazi-bezetters is het grootste deel van het eiland in die meidagen gespaard gebleven. De schade die op 10 en 11 mei 1940 werd aangericht op de oostelijke en westelijk punt van het eiland, is veroorzaakt door z.g. 'friendly fire'; bommen van de RAF en de Nederlandse Militaire Luchtvaart. Deze bombardementen veroorzaakten doden en veel gewonden onder de eilandbewoners. Dát werd tijdens de oorlog en decenia lang daarna, stil gehouden, maar de eilandbewoners van toen wisten beter!
Die oorlogstijd was gelijk mijn Lagere School-tijd. Willem Wilmink, *1936-†2003, heeft de ervaring van een oorlogskind treffend weergegeven in zijn gedicht 'oorlog'. Lees het hier.

Water
"Paul, wakker worden, nu varen ze echt door de straat!"  riep mijn moeder. Ze had dit wel eens meer gesuggereerd als er springvloed was en de kades onder water stonden. In de nacht na volle maan van 31 januari op 01 februari 1953 was het echter menens en stond het hele Noordereiland onder water. Een combinatie van springvloed en noordwester storm was de oorzaak. Uiteraard altijd omringt door de Nieuwe Maas was het water die nacht wel heel dichtbij. In onze gemeenschappelijk gang stond het peil tot aan de overloop; ruim 1 meter boven straatniveau. De golven dreunden tegen de buitendeur. Het was een onwezenlijk schouwspel. In onze straat dreven meegesleurd door de voortgejaagde golven allerlei goederen die van de beide kades waren weggespoeld. Een buurman kwam roeiend tot aan zijn voordeur.

Montmartre aan de Maas
Het eiland is in de loop van de tijd wat korter geworden door de bouw van Metro en Erasmusbrug. 'De Punt', mijn vroegere speelterrein, is verdwenen. De woonwijk meet nu ongeveer 1200 x 250 meter. Na enkele jaren van teruggang wonen er nu weer ca. 3600 mensen, waaronder veel kunstenaars; vandaar de bijnaam. Er zijn (rijks-) monumenten, opvallende gevelschilderingen en opmerkelijke kunstwerken, zoals de Wilhelminafontein, de Naald van Stieltjes en de zwarte Brandgrenssteen. De zesde steen die afwijkt van de vijf in de stad.
De wijk Noordereiland heeft sinds 2005 de status van 'Beschermd Stadsgezicht'. Stichting MM wil van het eiland een van de creatieve plekken van Rotterdam maken.

 

  • Noordereiland - Feyenoord rond 1840
    Noordereiland - Feyenoord rond 1840
  • Noordereiland - Gezicht op pesthuis 1804
    Noordereiland - Gezicht op pesthuis 1804
  • Noordereiland - Sleephelling rond 1870
    Noordereiland - Sleephelling rond 1870
  • Noordereiland - Kaart 1878 met tekst
    Noordereiland - Kaart 1878 met tekst
  • kaart_1910_groen
    kaart_1910_groen
  • maaskade113-015
    maaskade113-015
  • Noordereiland - Brug Koningshaven
    Noordereiland - Brug Koningshaven
  • IMGP8550
    IMGP8550
  • IMGP8554
    IMGP8554
  • IMGP8559
    IMGP8559
  • Noordereiland - Brandgrens NE webplekplaatje
    Noordereiland - Brandgrens NE webplekplaatje
  • Noordereiland - Brandgrenssteen
    Noordereiland - Brandgrenssteen
  • Noordereiland - Dubbelkaart 1939-2014
    Noordereiland - Dubbelkaart 1939-2014
  • Noordereiland - Paul en Cobi in de puin 1946-08-00
    Noordereiland - Paul en Cobi in de puin 1946-08-00
  • Noordereiland - Heenenweer-bootje
    Noordereiland - Heenenweer-bootje